LÛGAT  (SÖZLÜK)

Adavet: Düşmanlık.

Agâh: (Ageh) Haberdar. Uyanık. Kalbi uyanık. Malumatlı. Basiretli. Vâkıf. Bilen.

Ağniya-i şakirin: Şükreden ve infâk eden zenginler.

Ahiz: Alan

Ahkâm: (Hüküm. C.) Hükümler. Kanunlar. Nizamlar.

Ak-i valideyn: Ana babasına asilik eden

Âmâde: Hazırlanmış, hazır.

Amîm: Herkese mahsus. Umuma âit. * (C.: Umem) Tam, tamam

Anifen: Az önce, demin,yukarıda.

Âsân: Kolay.

Ataya: (Atiyye. C.) Lütuflar, Bağışlar, Armağan, Bahşişler, İhsanlar.

Âyâ: Acaba, hayret!

Ba’se: Dirilip, mahkemeyi Kübra’ya varıp dünyadaki ettiklerinden hesap verme

Bâdî: Sebep olan, Yol açan

Bağy: Azgınlık.

Bedihî: Aşikâr, belli ve açık olma. * Ansızın zuhur eden. * Delil ve isbata muhtaç olmayacak derecede açıklık. delilsiz bilinen şey

Bedîî: Eşsiz güzellikte olan.

Berahin: (Bürhan. C.) Deliller. Şâhidler. Bürhanlar

Berahin-i katıa: Şeksiz ve şüphesiz olan kat'i deliller,

Bevatın: Gizli ve kapalı şeyler. Aşikâr olmayan şeyler.

Biat: Bağlılığını, itimadını bildirmek, kabul etme, seçme.

Bidâ: Bidatlar, sonradan çıkan şeyler.

Bitamâmihâ: Tümüyle, tamamen.

Buhul: Tamahkârlık, cimrilik.

Bühtan: İftira

Cah: (Câhe) f. Makam, mansıb. Kadr, itibar.

Camid: Ruhsuz, cansız.

Cây: Yer, makam, mevki.

Cehd: Çabalama, Gayret, Fedakârlık.

Cehren: Açıktan, alenen.

Cem: Toplama.

Cerime: Günah,  suç.

Cevarih: El, ayak gibi vücud azaları, organlar

Cezâlet: Akıcılık, Düzgünlük

Cezil: Bol. Çok

Cidal: Sözle mücadele. Ateşli konuşma. Niza. * Muharebe. Cenk. Kavga.

Cife: Kokmuş et, ölü hayvan, leş.

Cur'a: Tek yudum. Bir içimlik. Bir yudumluk.

Cühela: Cahiller.

Dehriyyûn: Zamanı tanrılaştıran îmansız felsefeciler

Deni: (Deniyyât) Soysuz, alçak, ahlâksız.

Derhâtır: Hatırlama.

Deyki maişet: Maişet darlığı

Dide: Göz, ayn, çeşm. * Görmek. * Gözcü. * Göz bebeği. * Göz ucu

Dilşâd: Gönlü hoş olmuş.

Dûçâr: Uğramış, yakalanmış, maruz kalmış.

Dûn: Aşağı.

Dürr: (Dürdâne, dürre) İnci. İnci tanesi.

Ebdan: Bedenler. Tenler.

Ebrâr: (Berr. C.) İyi insanlar, Dürüst insanlar, Sâdıklar

Ecnâs: Cinsler, türler.

Efvacen: Cemaat cemaat, zümre zümre

Ehanet: Küçültücü, hakir gösterici

Ehbar: Âlimler. Yahudi âlimleri.

Ehval: (Hevl. C.) Korkular. Korkulacak hâller. Fenalıklar.

Eklimali eyatim: Yetim malı yemek.

Encâm: Son, nihayet, netice.

Enva: çeşitler, neviler

Ervâh: Ruhlar, canlar.

Esbak: Geçenki, geçen, evvelki, önceki. Daha önce geçmiş olan. Evvel gelen.

Eshiya: (Sahi. C.) Cömertler, sahiler.

Eşed: Daha şiddetli. Çok fazla şiddetli. Pek fazla şiddetli

Evamir: Emirler, emredilenler, vazifeler

Evfa: Çok vefalı. Çok sadakatli. Ahdine vefası kuvvetli. * En çok. Pek tamam. * Tam yetişmek.

Ezvac: Eşler,Çiftler. Zevceler. Nikâhlı karılar. * Kocalar.

Fârika: Ayırıcı özellik.

Fâsık: Kötülük düşünen,(Fısk. dan) Günahkâr. Hak yolundan hâriç olan. Allah'ın emirlerine karşı zıt hareket eden. Büyük günahı işleyen veya küçük günahta ısrar eden kimse

Fâsid: Bozuk, yanlış.

Faş: Meydana çıkmış. Yayılmış. * Anlaşılmış olan.

Fazahat: (Fazâyih) Alçaklık, edepsizlik, hayâsızlık.

Felah-yab: Kurtulan, kurtuluşa eren, felah bulan.

Ferec: Rahatlama, Ferahlık, Genişlik.

Feseka: (Fâsık. C.) Fâsıklar.

Fevahiş: (Fâhiş. C.) Fâhiş işler. Bozuk işler. Kötü ve haram olan işler, ameller.

Fevakih: (Fâkihe. C.) Meyveler, yemişler

Fısk u fücur: Allah'a isyan içinde olmak, günah işlemek.

Fitneengiz: Fitne sesebi olan.

Fukarâ-i sâbirîn: Sabreden yoksullar.

Fütur: Gevşeklik, Bıkkınlık

Gabavet: Ahmaklık, anlayışsızlık, bönlük, kalın kafalılık

Gabî: Anlayışsız, Ahmak, Kalınkafalı,Bön.

Galiyzül kalp: Kalbi katı olanlar

Gılzet: Kabalık, sertlik. * Kalınlık, galizlik. şiddetli

Giriftar: Tutulmuş. Yakalanmış.Müptela

Habis: Kötü. Pis.

Hacel; (Hacl) Utanma, sıkılma, hayâlılık.

Haceri emlüs: Yumuşak taş

Hâib: Nasipsiz, ümitsiz, utanan.

Halas:Kurtulma, kurtuluş. Selâmete ermek.

Halisen: İçtenlikle

Hamakat: Ahmaklık. Budalalık. Bönlük. Anlayışsızlık

Hamim: Sıcak ve kızgın su. cehennemin kaynamış olan kan ve irinleri

Hamka: Ahmak ve budala

Harr(e): Hararetli. Kızgın. Çok sıcak. Yakıcı.

Hasaret: Zarar, ziyan, hasar

Hasene: İyilik. Güzellik. Hayırlı amel. Allah rızasına çok uygun iş

Hasîr: Hüsranda olan. Sapıtan, dalâlete giden. Azgın. * Eli boş. Müdafaasız. Çaresiz.

Hasise: (Hisset. den) Kötü huy, fena tabiat. * Ufak, değersiz. * Tamahkâr, cimri.

Hatıf: Süratli kapıp götürücü. * Göz kamaştırıcı şimşek.

Havf: Korku.

Hayme: Çadır.

Hevl: Korku. Korku verici. * Ürkmek. Dehşet. Yılgınlık. İhtilâl-ı dimağ (beyindeki bozukluk) sebebi ile bâzı hayâli suretler tevehhüm ederek ondan korkmak.

Hilâf: Aykırı, Zıt, Karşı,

Hilm: Doğuştan olan huy yumuşaklığı. Şiddete tahammül. Nefsini heyecandan korumak. * Vakar. Sükûn.

Hisseyab: Hisselenen. Faydalanan. Hisse alan.

Hitam: Son, nihayet.

Hizbüşşeytan: Şeytana uyan topluluk.

Iyal: Bir adamın üzerine nafakasını vermek vacip olan, kendilerini geçindirdiği kimseler.

İbraz: Gösterme, meydana koyma

İbtida: Baş taraf. Evvel. Başlangıç. En önce, başta.

İctinab: Çekinmek. Sakınmak. Uzak olmak. Kaçınmak.

İhrak: Yakma.

İhtilat: Karışmak, karışıp görüşmek.

İhtirâ: İcat,Buluş,Yyepyeni bir şey ortaya çıkarma

ihtirâat: Buluşlar

İhya: Diriltmek, Hayat vermek, Yeniden hayata kavuşturmak. Canlandırmak

İîraz: itiraz

İkab: Ceza

İktifa: Yetinme, fazla istemeyiş. Yeter bulmak. Kâfi görmek. Var olanı yeter saymak

İlka: Koymak, bırakmak. Terk etmek. Öne atmak.

İllâ:  -den başka.,ille de, mutlaka.,yoksa, aksi takdirde.

İlliyyîn: Cennetin en yüksek yeri.

İmate: Ölü hale getirmek. Öldürmek. Fena etmek.

İmhal: Erteleme, mühlet verme

İmrâr ı hayat: Hayat geçirme

İmtizâc: Uyuşma, kaynaşma. karışmak

İnâbe: Günahı terkedip hakka yönelme.

İnzal: (Nüzul. dan) İndirme. İndirilme. Nüzul ettirme

Îrâd: Söyleme, Dile getirme.

İsnadat: (İsnad. C.) İsnadlar. Bir kimseye yükletilenler, nisbet edilenler.

İstifham: Sual sorup anlamak. Anlamak için sormak.

İstihrac: Çıkarma,Bir şeyin içinden bir şey çıkarmak.

İstihza: Alay etmek, birisi ile eğlenmek. * Birisini gülünç duruma düşürmek, maskara etmek.

İstikrâr: Karar kılma, yerleşme.

İstinkâf: Kabul etmemek. Çekimser kalmak

İstişare: Fikir danışmak, Konuşmak.

İş'ar: Bildirme, gösterme,anlatmak.Yazı ile haber vermek.

İştiyak:Şevklenme, şevk duyma, Fazla arzu ve şiddetli istek

İtmînân: İnanmak,Tatmin olma, Emin olma, kendine güvenme.

İzdiyâd: Artış, Çoğalma

İzhar: Açığa vurma. Meydana çıkarma. * Göstermek

İzhar: Gösterme

Kabih: (Kabiha) Çirkin, fena, kötü, yakışıksız, ayıp.

Kamet: Boy

Karabet: Soyca yakınlık. Hısımlık. Akrabalık.

Karabet: Soyca yakınlık. Hısımlık. Akrabalık.

Karinusu: Ahlakı Kur’ana muhalif olan kişiler

Kâzib(e): Yalancı. Yalan söyleyen.

Kazurât: Pislikler.

Kazurât: Pislikler.

Kebâir: Büyük

Kemter: Aciz. Fakir. İtibarsız, Değersiz

Kesb: Kazanmak. Elde etmek.

kesb-i istihkak : hak kazanma

Kesîr: Çok, Bol

Ketm: Saklamak. Gizlemek. Sır tutmak. Söylememek.

La'be: Bir kere oynamak.

Lebaleb: Ağzına kadar dopdolu.

Lehviyât: Günahlı eğlenceler. Nefsanî gayr-i meşru oyun ve eğlenceler.

Libas: Elbise.

Livechillah: Allah namına.

Lü'lü': İnci. * Parlak. Ziyalı. Kıymetli.

Ma’lumissin: Yaşları belli

Mâbûd: Kendisine ibadet edilen

Magdub: Hiddet ve gadaba uğramış. Doğru ve hak dini tanıyamamış ve rahmetten mahrum kalmış. Lütf-u İlâhîden mahrum olmuş.

Maharim: (Mahrem. C.) Mahrem olanlar. Haram olan şeyler.

Mahfi: Gizli

Mâ-i mukattar: Damıtık su.

Maktunnesil: Nesli kesilmek.

Mal-i hulya: Vesvese, kara sevdâ, kuruntu, boş hayaller.

Mâsadak: Bir hükmü veya sözü doğrulayan, tasdik eden husus

Mâsivâ: Allah’tan başka bütün varlıklar, Yaratılmışlar, Dünya ile alâkalı şeyler.

Mâsiyet: İsyan, günah.

Maslahat: Fayda, maksad, keyfiyet, İş, mes'ele. * Sulh yolu. *.

Matekaddem:  Geçmiş zaman, mâzi. * Sâbık. Geçen şey. * Önceleri.

Matlub: İstek, istenilen şey.

Meâsi: İsyanlar, günahlar.

Mebguz: Sevilmemiş. Buğzedilmiş. Nefret edilmiş.

Mebhas: Kısım. Bahis. Fasıl. Bir mes'eleye âid söz. * Arama, araştırma yeri. * Bir şeyin arandığı yer.

Mebtun: Karnı hasta olan kimse.

Me'cur: Karşılık almaya, mükâfata hak kazanmış kimse

Medar: Vesile., Vasıta, Sebeb,

Mederred: Zarar

Medîh: (Medh. den) Övmeye ve medhetmeye sebeb olan şey. Övme mevzuu.

Mefhum: Mânâ. İfade,kavram

Mefruz: Farz olunmuş. Farz hâline gelmiş

Meftûn: Tutkun,âşık

Megfiyül: Gizli

Mehan: (Muhan) Kendine ihanet olunmuş. * Alçak kimse.

Mehid: Halis

Mehma-emken: Olabildiği kadar. Mümkün mertebe.

Mekârim-i ahlâk: Hz. Muhammed'in (A.S.M.) ahlâkına ve onun sünnet-i seniyesine ittiba ve imtisâl edenlerin ahlâkı.

Melâbe: Oyuncak.

Melce: Sığınak, sığınacak yer

Melcê: Sığınak.

Memnuat: Yasak şeyler

Menfur: Nefret edilen, sevilmeyen. İğrenç

Menhiyat: Yasaklar, Şer'an haram edilenler, İlâhi emirle men'edilmiş olanlar.

Menhus: Uğursuz. Kötü.

Mensûh: Hükümsüz.

Merdud: Reddolunmuş. Kabul edilmemiş.

Merhûn: Rehin edilmiş.

Mesâib: Musibetler.

Mesakin: Meskenler. Oturacak yerler.

Meskenet: Miskinlik. Tembellik. Uyuşukluk. Bitkinlik. Beceriksizlik. Fakirlik. Yoksulluk.

Mesrûrâne: Sevinçli bir şekilde

Mesubat: (Mesube. C.) İyiliğe karşı Allah (C.C.) tarafından verilen mükâfatlar

Meşahat: (Müşahha) Münakaşa, kavga etmek, çekişmek,

Meşakkat: Sıkıntı,güçlük

Metbû: Kendisine uyulan.

Me'va: Mekân. Varılacak yer. Mesken. * Sığınacak yer.

Mêvâ: Yer, mekân.

Mevâki’: Mevkiler. Duracak yerler

Mevalat: Dost, yardımcı

Mevâlîd: Varlıklar.

Mevati: (Mevti. C.) Ayak basılan yerler.

Mevîza: Öğüt, nasihat.

Mevkıf:. Ayakta duracak yer. Durak. Durulacak yer

Mevtın: (C.: Mevatın) Yerleşip oturulan, yurt edinilen yer.

Mev'ud: Söz verilmiş. Vaadedilmiş. Vâdeli. Vadesi muayyen ve mukadder olan. * Evvelden takdir olunmuş.

Mihan: Sıkıntı

Mihnet: Zahmet. Eziyet. Sıkıntı, Tasa. Dert. Belâ

Muâhede: Antlaşma.

Muaheze: Sorgulama, Azarlama. Çıkışma. Darılma, ayıplama, kusurlu bulma, suçlama, Alay eder tarzda karşısındakini küçümseme. Tenkid.

Muallâ: Yüksek, yüce, âli. Makamı ve rütbesi yüksek.

Muavenet: Yardım

Muâvenet: Yardım.

Mufarakat: Ayrılık, ayrılmak.

Muğibat: Gizli

Muhâvere: konuşma.

Muhteriz: Sakınan. Çekinen. Çekingen.

Mukabele: Karşılık verme, Mücadele.

Mukatele: Savaşmak,birbirini vurmak, öldürmek. Vuruşmak, kavga, döğüş.

Mulim: (Elem. den) Elem ve keder verici.

Muntazır: Bekleyen. Gözleyen. Birisinin gelmesini bekleyen.

Musaffa: Safileşmiş, Arıtılmış, Temizlenmiş, Süslenmiş.

Musâlâha: Barışma, anlaşma. sulh

Musır: Israr eden.

Mutabaat: Karşılıklı anlaşma. Uyma tâbi olma. Bir şeye uyup muvafakat etme.

Mutahhar: Temizlenmiş.

Mutî: İtaat eden, Boyun eğen,

Muvacehe: Karşı, yüzyüze.

Muvahhidin: Allahı bir kabul edenler.

Mübâhese: Söz etme, konuşma.

Mübalat: Kayırmak. * Dikkat etmek. İtina göstermek.

Mübâşeret: Girişmek, işe başlamak

Müberra: Beri. Müstesnâ. Fenalıktan uzak kalmış. Münezzeh. Temiz. Noksansız. arınmış, temize çıkmış.

Mübtedi: Başlayan, Yeni başlamış,

Mücâzât: Cezalandırmalar.

Mücevvef: (Cevf. den) İçi boş şey, içi boşaltılmış

Müdâhene: Dalkavukluk. Menfaat beklediği bir kimseyi yüzüne karşı medhetmek. Koltuklamak. Bir kimsenin yüzüne karşı iyi görünmek. Münâfıklık.

Müdrik: Anlayan, kavrayan.

Müfteri: İftira eden.

Müheyya: Hazır

Mühtedî: İmana gelen, iman eden, Allâh'ın lûtfu ile hakikate ulaşmış, doğru istikameti bulmuş, hidâyete ermiş

Mükezzib: Yalanlayan.

Mülâki: Buluşan, kavuşan.

Münbit: Verimli.

Müncî: Kurtarıcı.

Münhemik : (Hemk. den) Bir işin üzerine çok düşen. Bir işte çok uğraşan.

Münkad: İtaat eden, Boyun eğen, İnkıyad eden, Uyan

Münkir: inkâr eden,

Müsâvât: Eşitlik, denge.

müsâvi : Eşit

Müsdakı: Doğrulayıcı,tasdik eden,

Müsellem: (Selm. den) Teslim olunmuş olan, doğruluğu şeksiz kabul edilen.

Müsemmâ: İsimlendirilen.

Müsemmen: Paha biçilmiş ve takdir edilen kıymet karşılığında satılmış olan şey.

Müstehzi: Alay eden, alaycı.

Müstekar: Karar kılan, yerleşen, sabit.

Müşâbih: Benzer

Müşâhid: Gören, seyreden. Görmekle tetkik eden.

Müteferrik: (Fark. dan) Çeşitli. Kısım kısım. Başka başka. Dağınık. ayrı ayrı, parça parça

Mütehayyir: Şaşkın,şaşırmış, hayrette kalmış.

Mütekebbir: Büyüklenen, büyüklük taslayan.

Mütekebbirane: Kibirlenerek, büyüklenerek.

Mütelezzizane: Lezzet alarak.

Mütemerrid: İnatçı, ısrar eden, dik kafalılık eden. Kibirlilik eden

Mütemessik: Sımsıkı yapışan.

Mütena'im: (Ni'met. den) Nimetler içinde

Mütenaîm: Nimetlenen.

Mütenâsib: Uygun, Uyumlu, Birbirine yakışan.

Mütenasibül e’za: Uzuvları uyumlu

Mütevâtir: Yalan üzerine birleşmeleri aklen mümkün olmayan bir topluluğun bir olay hakkında verdikleri kesin haber.

Müyesser: Nasip olma.

Müzeyyen: Süslü, Ziynetli.

Nabud: (Nâ-bud) Mâdum, yok olan, bulunmayan. Perişan olmuş. * Sonradan yok olan.

Naîm: Bolluk,cennet,

Nasir: Nusret eden, zafer veren. Yardımcı

Naşi: İleri gelen, kaynaklanan, dolayı.

Natık: Konuşan. Söz eden, söyleyen, beyan eden. İdrak eden. Bildiren. Fikir ederek düşünen.

Nazar: Bakmak

Necat: Kurtuluş, selâmet

Necis: Pis, murdar, necasetli,

Nefha: Üfürme

Nekais: Noksanlıklar.

Nemime: Söz götürme. Lâf taşıma. Bir kimse aleyhindeki sözleri ifsad maksadıyla kendisine eriştirme.

Neşvünemâ: Büyüme ve gelişme.

Nisa: Kadınlar.

Rahi: Yola ait, yolla alâkalı, yola dâir.

Rahmımâder: Ana rahmi.

Rayb: Kuşku, Şüphe, Şek, Reyb

Rayiha: Koku

Rayihayı habise: Pis kötü koku

Redi: (Rediye) Fenâ, kötü, bayağı.

Refik: Arkadaş, eş.

Reva: Uygun, Lâyık.

Revan: Giden, akıcı

Rica: Ümid etme, isteme.

Saab: Zor, güç, çetin.

Sabâvet: Çocukluk.

Sadır: Sudur eden, çıkan, meydana gelen.

Sai: Çalışan.

Sakar: Cehennem ismi

Sakil: Güç, Ağır, Can sıkıcı, Çirkin, Hoş olmayan, yakışmayan

Savt: Ses. Bağırmak

Sây; Çalışma, emek.

Segair: Küçük günahlar

Sehil: Kolay

Sekerat-ül mevt: Ölüm halindeki kimsenin kendinden geçmesi, can çekişmesi hali.

Selb: Kapma, kendine çekme, inkâr etme.

Selef: Önceki, yeri doldurulan

Setir: Örtme, kapama, gizleme.

Seyyiat: (Seyyie. C.) Çirkinlikler, Kötülük, günahlar, suçlar. Kötülüğe karşı çekilen sıkıntılar

Seyyib(e): Kadın görmüş erkek, erkek görmüş kadın. Dul kadın.

Seza: Lâyık, münasip. uygun

Sırkat: Hırsızlık

Sicn: (C.: Sücun) Hapis, zindan.

Sinn: Yaş

Sukut: Düşüş

Suleha: (Sâlih. C.) Salihler. Salâhiyetli, günah işlemeyen iyi insanlar. İlim ve amelde, ibâdet, taat ve takvâda terakki ve teâli eden büyük zâtlar.

Sühûlet: Kolaylık.

Süluk: (Silk. den) Belli bir gruba girme. Bir yolu takib etme

Sürûr: Sevinç, neşe.

Şekavet: Haydutluk, eşkiyalık,

Şekavet: Her çeşit kötülük içinde olmak. Belâ ve zillete düşmek. Sıkıntıda kalmak. Eziyet, Mutsuzluk

Şemta: Kocakarı.

Şenaat:Fenâlık, kötülük, alçaklık

Şenî: Kötü.

Şermsâr: Utangaç, müstahyi, mahcub.

Şiar: İşaret, İz, belirti, nişan, ayırt edici iyi âdet

Şukuk: (Şakk. C.) Çatlaklar, yarıklar.

Şurbiduhan: Sigara içmek

Şuub: (Şa'b.) Cemaatler. Taifeler. Kabileler.

Şümul: Kapsam,Kaplamak. İhtivâ etmek. İçine almak.

Taaccüb: Şaşma, hayret etme.

Taaddî: Zulüm

Taahhüd: Söz verme

Taam: Yemek. Yenilen şey.

Tahkir: Hor görmek. Küçük görmek. Aşağı ve alçak addetmek, aşağılama, hakir görme

Tahlisi geriban: Yakayı kurtarmak.

Tasadduk: Sadaka vermek.

Tayyib(e): İyi, hoş. İyi davranış. Temiz.

Teahüd: Sözleşmek. Ahidleşmek.

Teakkul: Aklı kullanma

Tealluk: Muhabbet etmek, sevmek. * Alâkalı olmak.

Tebdîl: Değiştirme, dönüştürme,

Tebeddül: Başkalaşmak. Değişmek. * Yeni hey'ete, başka kıyâfete girmek

Te'bid: (C. Te'bidât) (Ebed. den) Ebedileştirme, sonsuzlaştırma.

Teehhür: Gecikme. Sonraya kalma. Geriye kalma.

Teenni: İhtiyatlı ve akıllıca davranma. Bir işte acele etmeyip bir düşünce dairesinde hareket etme.

Teenni: Yavaşlama, duraksama, dikkat gösterme

Tefahur: İftihar etmek. Kendini iyi görüp, kusurdan gaflet etmek.

Tegavvut: Büyük abdest bozmak

Têhir: Erteleme.

Tekâlif: Teklifler, yükler.

Tekarüb: Birbirine yaklaşma. Birbirine yakın gelme

Tekebbür: Kibirlenmek. Kendini büyük saymak. Nefsini büyük görmek

Temelluk: Yaltaklanma.

Temerküz: Toplanma,Birikme, Yığılma,Yerleşme

Tesennü: Gösteriş

Tesmiye: İsimlendirme. Ad verme.

Tevbiğ: Pişmanlık

Te'yid: (C.: Te'yidât) Kuvvetlendirme. Sağlamlaştırma. Metânet verme. * Doğrulama, doğru çıkarma. Destekleme.

Tıfliyyet: Çocukluk. Çocuk hâli.

Tuğyan: Taşkınlık, azgınlık, sapkınlık.

Ukde: Düğüm

Ukubet: Ceza

Ulum: (İlm. C.) İlimler, bilgiler.

Ulül emr: İdareci, amir

Ulüvv: Büyüklük, yücelik, Şan, şeref ve kadr sahibi olma, yükseklik

Uyub: (Ayıb. C.) Ayıblar, kusurlar.

Vafi: Tam, elverişli, kâfi, yeter

Vasîa: Genişçe.

Vâzıh: Açık, net, Ayan, âşikâr. Besbelli. Kapalı olmayan

Vâzıhât: (Vâzıh. C.) Açık ve meydanda olan şeyler.

Vehmî: Olmadığı halde var zannederek.

Veyl: Vay hâline, yazık, Azap,

Vikaye: Koruma. Koruyuculuk. Sahib olma. Arka çıkma. Kayırma.

Viladet: Doğum.

Vüsât: Genişlik.

Yevm-i nüşur: Kıyamet günü, mahşer günü. Herkesin amel defterinin açılıp neşredilip gösterileceği gün.

Zâhir: Görünen, belli.

Zarardîde: Zarar gören

Zari’î: Eken

Zebih: Kesilmiş hayvan, boğazlanmış

Zellat: (Zelle. C.) Yanılmalar, yanlışlar. * Sürçmeler, kaymalar. * Hatalar.

Zemime: Beğenilmeyen kötü hal ve hareket.

Zerî: Ekilmiş

Zevahir: (Zâhir. C.) Görünüş. Dış görünüş. * Göze çarpan yerler.

Zımnî: Dolaylı, üstü kapalı,saklı, gizli, örtülü.

Zillet: Aşağılık, horluk, hakirlik, alçaklık.

Ziruh: Canlı

Zuafa: Zayıflar. Zayıf olanlar.

Zulmet: Karanlık.

Zur: Yalan. Asılsız. Uydurma.

Zünub: (Zenb. C.) Günahlar. Kabahatlar, suçlar